Zgodnie z art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „rodzice zobowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymywać się samodzielnie, chyba, że dochody z majątku dziecka wystarczą na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.” Natomiast zgodnie z art. 135 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.”
Zgodnie z treścią wskazanych powyżej przepisów obowiązek łożenia na utrzymanie dzieci, które nie są jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie ciąży na obydwojgu rodzicach. Warto wspomnieć także o tym, że wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego, a wtedy świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.
Zakres obowiązku alimentacyjnego wyznaczają z jednej strony usprawiedliwione potrzeby osoby uprawnionej, z drugiej zaś zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego. Przez usprawiedliwione potrzeby należy rozumieć nie tylko elementarne potrzeby polegające na zapewnieniu minimum egzystencji, ale także takie, które stworzą uprawnionemu normalne warunki bytowania odpowiadające jego wiekowi, stanowi zdrowia, wykształceniu i statusowi rodziców. (Wyrok Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt III RC 257/19)
Istotną przesłanką determinującą wysokość obowiązku alimentacyjnego są możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego, które należy rozumieć jako nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane, lecz także zarobki i dochody, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki oraz stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych. (Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 26 października 2016 r., VI RCa 189/16)
Biorąc pod uwagę powyższe należy przyjąć, że standard życia dziecka powinien być taki tak jak przed rozstaniem się rodziców. Ponadto, dziecko ma prawo żyć na podobnym poziomie jak rodzicie. Przy ustalaniu wysokości alimentów należy wziąć pod uwagę wydatki dotyczące:
- szkoły, w tym wydatków na książki, przybory szkolne, na radę rodziców, ubezpieczenie szkolne, a także koszty wycieczek szkolnych,
- kosztów korepetycji i zajęć dodatkowych,
- kosztów wyżywienia,
- kosztów kosmetyków i środków czystości,
- kosztów wyjazdów wakacyjnych,
- kosztów przeznaczanych na zapewnienie dziecku rozrywki,
- opłat mieszkaniowych (w przeliczeniu na dane dziecko, biorąc pod uwagę ilość osób zamieszkujących nieruchomość)
Najbardziej popularną metodą wyliczania kosztów jest przedstawienie ich w stosunku miesięcznym, jednocześnie nic nie stoi na przeszkodzie by wskazać jednorazowe wydatki.
Z reguły na rodzica, który nie mieszka na co dzień z dzieckiem, przypada kwota wyższa z tego względu, że obowiązek alimentacyjny realizuje się nie tylko w pieniądzu, ale jak już wspomniano także poprzez osobiste starania, czyli stałą opiekę nad dzieckiem. Ponownie należy podkreślić, że jeśli chodzi o wysokość alimentów to mowa o możliwościach, a nie rzeczywistych zarobkach rodzica, stąd organizując ubieganie się o alimenty od drugiego rodzica należy się odpowiednio przygotować. Ważne by wykazać jakie w danym przypadku są możliwości zarobkowe rodzica np. poprzez wskazanie posiadanych umiejętności, które mogą stanowić dobrze płatne zajęcie czy też wskazanie na uzyskanie odpowiedniego wykształcenia.
Nie istnieje zatem średnia kwota alimentów na dziecko. W zależności od konfiguracji czynników sądy zasądzają alimenty w różnej kwocie. Czynniki, od których zależy wysokość alimentów, trzeba dokładnie przeanalizować, wyliczyć, udokumentować i przygotować odpowiednią argumentację dla konkretnego przypadku.
Żyrardów, data: 05.07.2023 r.
Michał Marjański
Radca Prawny
